Bulunamayan Miras Taşınmazlarının Tespiti

Mirasbırakanların vefatı sonrasında, geride bıraktıkları bazı taşınmazlar mirasçılar tarafından bilinmeyebilir, tapuda intikal işlemleri yapılmadığı için atıl kalabilir veya diğer mirasçılar tarafından gizlenmiş olabilir. Bu tür bulunamayan miras taşınmazlarının tespiti için yasal mirasçıların talep hakkı mevcuttur. Hukuki süreç, mirasçılık sıfatının belgelenmesiyle başlar. Mahkemelerden alınacak yetki belgeleriyle tapu arşivlerinde, veraset dairelerinde ve ilgili kurumlarda geniş çaplı araştırmalar yapılarak murisin geride bıraktığı tüm mal varlığı envanteri çıkartılır.

Cumhuriyet öncesi dönemden kalan eski mülkiyet hakları, günümüzde tapu sicil kayıtlarında "eski tapu" veya "osmanlı tapusu" olarak yer alabilmektedir. Bu kayıtların tespiti için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü arşivlerinde yer alan Tapu Tahrir Defterleri ve Zabıt Kayıtları taranır. Osmanlıca kaleme alınmış bu eski kayıtlar, uzman bilirkişiler aracılığıyla günümüz alfabesine ve hukuk diline çevrilir. Ardından, kadastro çalışmaları sırasındaki revizyonlar incelenerek eski kayıtların günümüzdeki ada-parsel numaralarıyla eşleştirilmesi sağlanır.

Günümüzde tapu sorgulama işlemleri Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) üzerinden entegre şekilde yürütülmektedir. Hak sahibi mirasçılar, noterden veya mahkemeden aldıkları mirasçılık belgesiyle TAKBİS üzerinden murisin T.C. kimlik numarası ya da adı-soyadı ve baba adına kayıtlı aktif ve pasif tapu kayıtlarını sorgulatabilirler. TAKBİS sorgusu ile sadece muris adına kayıtlı taşınmazlar değil, murisin hak sahibi olduğu ancak henüz intikali yapılmamış eski hisseli taşınmazlar da detaylı olarak listelenir.

Yapılan arşiv ve TAKBİS araştırmaları neticesinde murise ait olduğu kesinleşen taşınmazların mirasçılar adına tapuya tescil edilmesi gerekir. Bu süreç "Mirasın İntikali" işlemiyle gerçekleştirilir. İntikal işlemi için tüm mirasçıların ortak başvurusu olabileceği gibi, elbirliği mülkiyetinin devam etmesi halinde mirasçılardan birinin tek başına başvurusuyla da tapu siciline mirasçıların adları tescil edilebilir. İntikal işlemleri öncesinde Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi verilmesi ve vergi borçlarının ödenmesi yasal zorunluluktur.