İmar Hukuku

İmar planları, şehirlerin düzenli gelişimini ve arazi kullanımını belirleyen idari işlemlerdir. Nazım imar planları (1/5000) ve uygulama imar planları (1/1000) belediye meclisi tarafından kabul edildikten sonra 30 gün süreyle askıya çıkarılır. Bu askı süresi içinde menfaati etkilenen vatandaşlar imar planlarına yazılı olarak itiraz edebilirler. Belediye meclisi bu itirazı reddederse veya 60 günlük yasal süre içinde cevap vermeyerek zımnen reddetmiş sayılırsa, imar planının iptali talebiyle idare mahkemelerinde iptal davası açılabilir.

Yapı ruhsatı alınmadan veya ruhsata aykırı olarak yapılan inşaatlar "kaçak yapı" olarak nitelendirilir. Belediye encümeni, 3194 sayılı Kanun m. 32 uyarınca yıkım kararı alabilir ve m. 42 uyarınca idari para cezası kesebilir. İmar para cezaları ve yıkım kararları idari işlemler olup, bunlara karşı tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesi'nde iptal davası açılması gerekmektedir. İdari davalarda yıkım işleminin geri dönülemez zararlar doğurmasını önlemek amacıyla "yürütmenin durdurulması" talebinde bulunulması hayati önem taşır.

İnşaata başlanabilmesi için ilgili belediyeden yapı ruhsatı alınması, inşaat bittiğinde ise yapının ruhsata uygun yapıldığını teyit eden yapı kullanma izninin (iskan) alınması yasal zorunluluktur. İlgili idarenin haklı bir gerekçe olmaksızın ruhsat veya iskan başvurularını reddetmesi ya da sürüncemede bırakması durumunda, idarenin suskun kalması zımni ret sayılır. Bu idari ret kararlarının iptali amacıyla idari yargıda açılan davalar, mülkiyet sahiplerinin taşınmazlarını yasal olarak kullanabilmelerini ve elektrik-su gibi abonelikleri başlatabilmelerini sağlar.

İdari yargılama usulünde, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir. İmar para cezaları ve özellikle yıkım kararlarına karşı açılan iptal davalarında yürütmenin durdurulması kararı alınmadığı takdirde, dava devam ederken belediye yıkım işlemini gerçekleştirebilir. Bu nedenle, dava dilekçesinin teknik ve hukuki gerekçelerle donatılarak hızlıca yürütmenin durdurulması kararı alınması davanın başarısını belirler.